Heischrale graslanden (03-01-2012)

Hotspots van zeldzame soorten

In 2010 en 2011 zijn enkele heischrale graslanden langs het spoor geinventariseerd. De waarde ervan is op tijd erkend en tot nog toe kon het beheer met overheidsgeld worden uitgevoerd. De toestand waarin deze snippers verkeren hangt in belangrijke mate samen met het landgebruik in de omgeving. Luchtvervuiling en ontwatering zijn de belangrijkste oorzaken van achteruitgang. Bovendien is begrazing in de meeste gevallen geen optie voor het beheer vanuit praktisch oogpunt, terwijl het ontstaan en de instandhouding van dit vegetatietype juist sterk samenhangt met begrazing.


De zeldzaamheid hangt samen met de kleine oppervlaktes heischrale graslanden die in Nederland zijn overgebleven. Dit vegetatietype komt nog tussen heide voor en in overhoekjes in het agrarisch gebied. Vroeger besloegen heischrale graslanden een enorme oppervlakte. Ze kwamen o.a. voor in de overgangen van heide naar beekdalen, op plaatsen waar begrazing door vee voldoende intensief was om de heide terug te dringen. Deze gronden bleken bij de ontginning aantrekkelijker als agrarisch land en om bos te planten dan de echte heidegebieden.


Valkruid, zo goed als uitgebloeid

Valkruid


Blauwe knoop met Icarusblauwtje



Onderzoek stadswateren (05-06-2011)

Schepnetinventarisatie en macrofyten

Ter voorbereiding van het uitbaggeren van vijvers en watergangen zijn natuurwaarden in kaart gebracht in Drachten, Vries en Zuidlaren. Water- en oeverplanten werden geïnventariseerd. Libellen en andere fauna werden genoteerd. In Drachten (2007) werd gewerkt volgens de EBEO-systematiek van STOWA. Daar is aanvullend nog een onderzoek uitgevoerd met het oog op de mogelijke aanwezigheid van de Kleine modderkruiper (2008). Bijzonderheden waren enkele plantensoorten en een libel van de Rode Lijst.

In Vries is de flora en fauna van 8 vijvers in kaart gebracht (2009, 2010). Bijzonder was hier de invloed van grondwater en de menging daarvan met regenwater. Er kwamen van de planten enkele beschermde en Rode-Lijstsoorten voor en ook een libel van de Rode Lijst. Het was opvallend hoeveel "ontsnapte" vijverplanten er voorkwamen. In verband met een uitgebreide Krabbenscheervegetatie is extra aandacht besteed aan het mogelijk voorkomen van de Groene glazenmaker.

In Zuidlaren is de Brillevijver (twee vijvers onderling verbonden) onderzocht (2011). Net als in de andere vijvers, speelt bladval een grote rol. Hierdoor was een ondiepte ontstaan waarop Waterdrieblad floreerde. Ondanks de aanwezigheid van een harde beschoeiing kan er op een dergelijke plek door jarenlang achterwege blijven van onderhoud zich toch een oevervegetatie ontwikkelen.