Maatwerk van ruimtegebruik en ecologie


Ecologisch onderzoek is onmisbaar als het gaat om:

 

- ruimtelijke ontwikkelingen
- het verbeteren van de omgevingskwaliteit
- het beheer van de omgeving
- het beheer van natuurgebieden
- het verbinden van natuurgebieden
- het ontwikkelen van nieuwe natuur
- het uitvoeren van regelgeving

 

 

Nog jonge eik, aangetast door zwam

Een nog jonge eik, waarvan de tak is verdwenen en de takaanzet door zwam is aangetast.

Een aanzienlijk deel van Nederland wordt intensief gebruikt voor landbouw, verstedelijking, bedrijventerreinen en infrastructuur. De dynamiek is hoog. Bomen worden vaak voortijdig gekapt, omdat het onderhoud teveel geld gaat kosten. Oude gebouwen worden gesloopt, en vervangen door nieuwe. Er is continue vernieuwing en verjonging. Daarom zijn elementen die een zekere ouderdom hebben, schaars. Deze oudere elementen hebben een belangrijke waarde voor flora en fauna. Denk aan vogels en vleermuizen die afhankelijk zijn van holten als nest of verblijfplaats. Denk aan planten, mossen, korstmossen en paddenstoelen die een al wat oudere en niet verstoorde bodem of ondergrond nodig hebben. Ook op andere manieren beïnvloedt het gebruik van de ruimte de flora en fauna.

Natuurgebieden kunnen meer dynamiek gebruiken

Hermeandering in een beekdal. Het uitgraven van meanders is nodig vanuit het waterbeheer. Vanuit de ecologie is het dichtgooien van de gekanaliseerde beek en sloten in het beekdal voldoende om te zorgen voor een natuurlijker waterhuidhouding.

In natuurgebieden is er te weinig dynamiek. De gebieden zijn vaak te klein om de natuurlijke waterhuishouding te herstellen en de invloed van natuurlijke grazers is klein. Vaak is er een omvormingsbeheer nodig om bijvoorbeeld tot een natuurlijker bos te komen. De druk vanuit de omgeving op de gebieden is groot. Om hiermee om te gaan, is het van belang de natuur in samenhang met de omgeving te beheren. Extensivering van omliggende landbouw, bijvoorbeeld door een biologische bedrijfsvoering kan de druk van het gebied halen, doordat de uitstraling van vermestende stoffen en ontwatering afnemen. 

Vlonderbrug als spelaanleiding

Ook recreatie en andere vormen van menselijke verstoring zijn een kwestie van maatwerk. Er is een verschuiving van allerlei activiteiten vanuit de stedelijke omgeving naar natuurgebieden, waarbij deze activiteiten een steeds groter stempel drukken. Daarbij gaat het vaak om de kwantiteit - een enkele wandelaar verstoort niet noemenswaardig, maar veel wandelaars hebben door hun aanwezigheid een verstorend effect. De natuur past zich daaraan aan, bijvoorbeeld doordat de dichtheid aan broedvogels lager wordt. Het is belangrijk te weten dat elke toename aan menselijke activiteiten een prijs heeft. Strategieën om negatieve effecten te beperken zijn: voorkomen dat schadelijke activiteiten worden uitgevoerd (bijv geen fietssnelweg door natuurgebied), compenseren (natuurgebied vergroten, zodat verstoorde oppervlak netto gelijk blijft of, liever nog, afneemt), zoneren (parkeerplaatsen slechts aan de randen en het centrum niet of nauwelijks ontsluiten), en mitigeren (bijvoorbeeld optrekken van wallen en rillen om mensen aan het zicht te onttrekken). Om de algehele recreatieve druk op de natuur te verkleinen, zal de ruimtelijke kwaliteit van de stad en het landelijk gebied omhoog moeten.

Diemerpark bij Amsterdam: een aantrekkelijk park van substantiële omvang met een hoge natuurwaarde op een voormalige vuilstort. Elementen die we aantrekkelijk vinden aan natuurgebieden, zoals kleinschaligheid, vrij struinen, afwezigheid van motorgeluiden, etc. kunnen leidend zijn bij het ontwerp van de buitenruimte dichtbij waar we wonen en werken.

Vos Ecologisch Onderzoek brengt de ecologie in kaart, zodat bedrijven, beleidsmakers, beheerders en particulieren weten waar zij aan toe zijn. Dit bureau wordt geleid door Peter Vos (1979). Bij het uitvoeren van projecten voor verschillende organisaties heeft hij ervaring en deskundigheid opgedaan op het gebied van veldkennis en kennis van de regelgeving.